شاه عباس اول ( 996 - 1038 ه . ق . ) ( 1587 - 1628 م . ) شاه عباس هنگامى كه به سلطنت رسيد ، خود را با دو دشمن نيرومند مقابل ديد : ازبكان در سمت مشرق و عثمانيها در سمت مغرب . ناچار با دولت عثمانى از در صلح درآمد و با خيال راحت از سال 997 - 998 هجرى به خراسان لشكر كشيد و ازبكان را از آن سرزمين خارج كرد . در حدود سال 1000 هجرى پايتخت دولت صفوى را از قزوين به اصفهان منتقل كرد . در سال 1003 هجرى به فرمان او الله وردى خان به حكومت فارس منصوب شد . در سال 1006 هجرى در هرات ازبكان را به سختى شكست داد و آنها را از پاى درآورد . در همين سال دو برادر انگليسى به نام آنتونى شرلى و رابرت شرلى در قزوين به خدمت شاه عباس رسيدند كه بعدها از وجود آنها در تهيهء سلاحهاى آتشين استفاده شد . شاه عباس در اواخر سال 1007 هجرى سپاه شاهسون را تشكيل داد و در همين سال به فرمان وى آنتونى شرلى به همراهى حسين على بيك عازم دربارهاى اروپايى شدند . هدف آنها اين بود كه اولا پادشاهان اروپا را به اتحاد بر ضد دولت عثمانى وادار كنند ، ثانيا در باب فروش ابريشم ايران با آنها قراردادهايى منعقد سازند . در سال 1009 هجرى الله وردى خان خوانين لار را كه با پرتغاليها همكارى داشتند ، سركوب و بحرين را تصرف كرد و در سال 1011 هجرى ايروان به تصرف شاه عباس درآمد و در همين زمان از طرف پادشاه عثمانى ، چغال اوغلى مأمور جلوگيرى از پيشرفت شاه عباس شد كه به سختى شكست خورده و متوارى شد . سال بعد شهرهاى گنجه و تفليس و باكو و دربند و شماخى و دياربكر و موصل به تصرف شاه عباس درآمد . در سال 1006 هجرى به فرمان شاه عباس ، رابرت شرلى به عنوان سفارت رهسپار اروپا شد و در كشورهاى آلمان و ايتاليا و انگلستان با پادشاهان اين كشورها مذاكراتى كرد و در سال 1007 هجرى به فرمان سلطان احمد خان پادشاه عثمانى ، صدر اعظم او مراد پاشا تبريز را تصرف كرد اما كمى بعد شكست خورد و به خاك عثمانى برگشت و در همين سال شاه عباس تصميم گرفت رصدخانه مراغه را تعمير كند و براى اين كار شيخ بهاء الدين محمد عاملى و ملا جلال منجم باشى و عليرضا خوشنويس را مأمور كرد . ليكن معلوم نيست كه به چه علت نيت شاه در اين مورد عملى نشد . در سال 1020 هجرى بين دو دولت ايران و عثمانى